SOKAK HAYVANLARINA GÜNCEL BAKIŞ

MODERATÖR

      Prof.Dr.Metin EKER (KÜSAD Kültür Sanat ve Turizm Akademisi Derneği Yön.Kur.Başk.)

KONUŞMACILAR

1. Nurhan İŞLER (Belediye Veteriner Hekimleri Derneği Başkanı)

“Belediye Veteriner Hekimlerine Göre Ülkemizde Sokak Hayvanları Sorununun Çözülememesinin Nedenleri”

1. Prof.Dr. Didem PEKMEZCİ (OMÜ Vet.Fak. Öğr.Üyesi-Samsun Valiliği Sok. Hay. Kurul Üyesi)

“Türkiye’de Sahipsiz Hayvanlara Refah Koşullarında Veteriner Hekimliği Uygulamalarının Değerlendirilmesi”

1. Kebire Biber TÜRK (Avukat)

“Sokak Hayvanlarına Karşı İşlenen Suçlar ve Cezai Müeyyideler”

1. Gül TURAN (Hayvan Hakları Federasyonu HAYTAP Samsun Temsilcisi)

“Samsun’da Sokak Hayvanı Olmak!”

1. Belma YEŞİLKANAT (Samsun İl Emniyet Müdürlüüğü - Komiser)

“HAYDİ (Hayvan Durum İzleme)  Mobil Uygulamaları”

SOKAK HAYVANLARI

BARINAK

REHABİLİTASYON

ETİK İHLAL

İHMAL

5199 SAYILI HAYVANLARI KORUMA KANUNU

BESLENME

HAYVAN KAMUSU

HAYVAN SOSYALİTESİ

HAYVAN SOSYALİTESİNİN HAYVANLAR 

HAYVANLAR SOSYALİTESİNİN İNSANLARA AİT TARAFI

KONFOR

SAĞLIK KONFORU

BESLENME KONFORU

el-En’âm 6/38. “Yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki, (onlar da) sizin gibi birer ümmet olmasınlar. Biz, Kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmamışızdır.”29 

İnsanlar, yeryüzünde yaşayan canlı bir sınıf oldukları gibi, hayvanlar da bu varlıklar arasında yaşayan canlı ve sosyal bir sınıftır. İster yeryüzünde yürüyen, ister havada uçan tüm hayvan gruplarını birer ümmet, yani sınıf ve topluluk olarak değerlendirmek gerekir. Bu ayette bildirildiği gibi Kur’ân’da, detaylı olmasa da hemen hemen her konuya işaret edilmektedir. Bu ayette geçen ümmet kelimesi, her tür hayvanın birer canlı türü, cinsi ve topluluğu olduğunu bildirmektedir.30 Hz. Muhammed (s.a.v.) de, hayvan sınıflarının birer ümmet olduklarını haber vermiş ve bunlardan köpek31 ve karıncaların 32 birer ümmet olduklarını ismen zikretmiştir.

Devletlerin, milletlerin simgesi hayvanlar. Kartal, aslan, kaplan, kurt.

HAYVANLARIN HAKLARI

a) Yaşama hakkı: Bu hak korunması gerekli en temel haktır. Bu itibarla hiçbir hayvan meşru bir gerekçe olmadan öldürülemez. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu; bir anda, acı çektirmeden, korkutmadan ve hissettirmeden yapılmalıdır. 

b) İYİ DAVRANMA: Hiçbir hayvana kötü davranışta bulunulamaz, işkenceye tâbi tutulamaz ve zalimce işlem yapılamaz.

 c) Beslenme ve barınma hakkı: Bütün hayvanların, insanlarca gözetilme, temizlik, tedavi vs. gibi bakılma ve korunma hakları vardır.

 d) Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel ve doğal çevrelerinde, karada, havada ve suda yaşama ve üreme haklarına sahiptir.

 e) Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan türden olan hayvanlar, uyumlu bir biçimde yaşama ve üreme haklarına sahiptir. 

f) İnsanların kendi çıkarları veya zevkleri için bu uyum veya şartlarda yapacakları her türlü değişiklik, bu haklara aykırıdır.

 g) Çalıştırılan hayvanlar, güç ve takatlerine mütenasip istihdam edilme, dinlenme, yıpranmalarını telafi edecek her türlü destek hakkına sahiptirler.

 h) Hayvanlardan salt insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamayacağı gibi arzularını tatmin amacıyla yararlanılması hem suç hem de ağır bir günahtır18. Bahse konu bu haklar uluslararası hayvan haklarıyla da mutabakat içerisindedir19.

Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi 

Madde 1- Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğar ve aynı var olmak hakkına sahiptir.

 Madde 2-1.Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. 

2.Bir tür hayvan olan insan,öbür hayvanları yok edemez,bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez,bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir.

 3.Bütün hayvanların insanlarca gözetilme,bakılma ve korunma hakları vardır. 

Madde 3-1.Hiçbir hayvana kötü davranılmaz,acımasız ve zalimce işlem yapılamaz. 

2.Bir hayvan öldürülmesi zorunlu olursa;bu bir anda,acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır. 

Madde 4-1.Yabani türden olan bütün hayvanlar,kendi özel ve doğal çevrelerinde, karada, havada veya suda yaşama ve üreme hakkına sahiptir. 2.Eğitim amacı ile olsa bile,özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır. 

Madde 5-1.

Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bütün hayvanlar uyumlu biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir. 2.İnsanların kendi çıkarları için bu uyumda ya da bu koşullarda yapacakları her türlü değişiklik bu haklara aykırıdır. 

Madde 6-1.İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar, doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. 2.Bir Hayvanı Terk Etmek Acımasızca ve insanlık dışı Bir Davranıştır. 

Madde 7- Bütün çalışan hayvanlar iş süresinin yoğunluğunun sınırlandırılması,onarıcı ve güçlerini artırıcı beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.

 Madde 8- Hayvanlarda fiziksel ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak, hayvan haklarına aykırıdır.Tıbbi bilimsel,ticari ve başka biçimlerdeki her türlü deneyler için de böyledir.

 Madde 9-Hayvan beslemek için yetiştiril

mişse;bakılmalı,barındırılmalı,taşınmalı,ölümü de korkutmadan ve acı çektirmeden yapılmalıdır.

 Madde10-1.Hayvanlardan insanın eğlencesi olsun diye yararlanılmaz. 2.Hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır. 

Madde11-1.Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış,bir "biocide" yani yaşama karşı suçtur. 

Madde 12-1 Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir "genocide" yani türe karşı suçtur. 2.Doğal çevrenin kirletilmesi ve yıkılıp yok edilmesinin sonu "genocide",soykırıma varır. 

Madde 13-1.Hayvanın ölüsüne de saygı göstermek gerekir. 2. Hayvan haklarına saldırıyı göstermek amacı gütseler bile hayvanların öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonlarda yasaklanmalıdır.

 Madde 14-1.Hayvanları savunma ve koruma kuruluşları,hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır. 2.Hayvan hakları da insan hakları gibi yasa ile korunmalıdır.

• Birleşmiş Milletler‘in 2019 yılında yayınladığı rapora göre dünya nüfusunun yarısından fazlası (4,2 milyar kişi) kentsel alanlarda yaşamaktadır. 2041 yılında ise bu rakamın 6 milyar kişiye çıkacağı tahmin edilmektedir (United Nations, 2019). Dünyanın karasal yüzeyinin %5'inden daha az alanı kapsadığı halde birçok türün yok olmasına neden olan bu kentsel çevre “devasa ekolojik kargaşanın ifadesi” olarak “kendisinin ve baskın türlerin faaliyetlerinin yıkıcı etkilerini sınırlarının ötesine yaymakta ve kendi içindeki bu yıkıcı eğilimleri derinleştirmektedir” (Alkan, 2016, s. 627).
• Kentleşme, “nüfus birikimini”nden ziyade sosyal bir süreç olarak, “yeni bir fiziksel ve sosyal yapısallaşmayı, karmaşık bir ilişkiler ağını, iş dallarının farklılaşmasını ve birlikten bireyselliğe geçilen, kendine özgü bir kültürel sistemin meydana gelmesini ifade” etmektedir (Yahyagil, 1998). Sosyolojik anlamda ise kentleşme “kente özgü yaşam tarzının hâkim” olması süreci olarak da ifade edilebilir (Şahin, 2013, s.8). Bu bağlamda bu çalışmada kentleşme ve sokak hayvanlarının değişen statüsü incelenirken yalnızca kentlerin nüfus ya da alansal olarak büyümesi değil kentleşmeyle birlikte toplum yapısında meydana gelen sosyal, kültürel ve siyasi değişimlerle birlikte modern kentlerde sokak hayvanlarına bakış açısının değişiminin incelenmesi kastedilmektedir.
• Avrupa’da ise hayvan hakları konusunda uluslararası düzeydeki en önemli metin, Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi’dir. Beyanname 1978 yılında Paris’teki UNESCO Merkezi’nde ilan edilmiş, 1989 yılında Hayvan Hakları Birliği tarafından tekrar düzenlenerek 1990 yılında UNESCO Genel Direktörü ’ne sunulmuş ve aynı yıl halka açıklanmıştır. Toplam 14 maddeden oluşan beyanname tüm hayvanların eşit olduğunun ve var olma hakkına sahip olduğunun altını çizmektedir (ESDAW-EU, 1978; Avrupa Birliği Bakanlığı, 2011).